Market Garden Foundation:
2003-2006
Een verslag van onze actie voor het eerherstel van Generaal Majoor S.F. Sosabowski en
de Poolse Para Brigade.
Dit verslag zal in delen worden gemaakt. We beginnen met een kort verslag van onze
ervaringen gedurende de uitreiking van de onderscheidingen. Daarna zullen we een
uitgebreid verslag in delen brengen van alle ontwikkelingen die zich hebben afgespeeld
gedurende de jaren 2003-2006. Waarom deze actie? Wie waren erbij betrokken en wie juist
niet? Hoe was de aanpak en waar zaten de knelpunten? Hoe nauwkeurig is de verslaggeving
van een deel van de Nederlandse Pers en hoe werken deze? Een interessante kijk in de
keuken van een 3 jaar durend proces met verrassende onthullingen.
Deel 1: De uitreiking van de
Militaire Willems Orde en de Bronzen Leeuw op 31-05-2006.
Het waren een paar hectische dagen en het fototoestel van onze fotograaf had kuren
waardoor we weinig mooie foto's hebben kunnen maken, daarom een verslag met een paar
ondersteunende foto's die het aanzien nog waard zijn. Wellicht volgen er later meer
afbeeldingen. Het meeste is ten slotte live op de tv te zien geweest.
De hele organisatie was in handen van het Ministerie van Defensie. Uitgenodigd waren alle
nog in leven zijnde veteranen of hun nog in leven
zijnde weduwes. Uiteindelijk bleken zo'n 60 veteranen en 25 weduwes de reis naar Nederland
nog te kunnen maken. Met begeleiders en speciale genodigden toch nog een behoorlijk
gezelschap. Ze kwamen uit alle delen van de wereld en waren verdeeld over 4 hotels in Den
Haag.
Wij kozen er voor om op dinsdagavond in ons Hotel in te checken en woensdagavond laat weer
huiswaarts te keren vanwege de diverse zaken die er thuis nog moesten worden geregeld. En
dus kwamen we aan om ongeveer 21.30 uur in ons Hotel. Daar ontmoeten we al snel de familie
Sosabowski. De beide kleinzonen Mike en Stan en 3 van hun kinderen en diverse anderen die
ook in het Golden Tulip Hotel verbleven. Het was na
alle telefoongesprekken en emails een prettig weerzien. De spanning was merkbaar want
morgen zou een zeer bijzondere dag worden.
De volgende ochtend om 9 uur vertrokken we met de bus richting binnenhof waar
in 'Sociëteit de Witte' alle gasten zich verzamelden. Van
daaruit gingen we te voet naar het binnenhof waar overdekte tribunes waren opgesteld voor
de genodigden. Anderen waren in de gelegenheid
gesteld om via grote videoschermen de ceremonie te volgen in o.a. de Ridderkerk.
We waren mooi op tijd want niet lang daarna begon de plechtigheid. Via de ingang naar het
binnenhof kwam als eerste het militaire muziekkorps
daarna gevolgd door een aantal detachementen die de eenheden vertegenwoordigden welke de
Militaire Willemsorde al eerder hadden ontvangen. 5 onderdelen van de Nederlandse
Landmacht, Luchtmacht en Marine, de U.S. 82nd Airborne Division die tot nu toe als enige
buitenlandse eenheid de M.W.O. had ontvangen en natuurlijk de eenheid die hem nu zou gaan
ontvangen, de Poolse 6de Luchtmobiele Brigade 'Sosabowski'. Deze eenheid zet de traditie
voort van de 1ste Poolse Zelfstandige Parachutisten Brigade die bij Arnhem vocht en na de
oorlog werd opgeheven.
Dit was tevens het grootste gezelschap. Ze
kwamen met precies 93 manschappen. Dat was geen toeval, want voor elk van de in totaal 93
gesneuvelde Poolse parachutisten tijdens de slag om Arnhem was een militair aanwezig, een
prachtig symbool. Met de speciale 'eendenpas' en
met voorop het legendarische vaandel van de Brigade, marcheerden de Polen het binnenhof
op. Een indrukwekkend gezicht, je kunt gewoon zien
dat dit een elite eenheid is. Niet voor niets door de Poolse Minister van Defensie in zijn
toespraak aangehaald als beste eenheid van de
Poolse strijdkrachten. Rechts stond al de bevelhebber van de Brigade opgesteld, Generaal
Wojcik. Hij zou het vaandel presenteren aan Hare
Majesteit de Koningin zodat deze de onderscheiding aan het vaandel kon bevestigen.
Toen volgde de entree van
Hare Majesteit die vanuit de Ridderkerk het binnenhof betrad en het Vaandel begroette en
de troepen inspecteerde.
Ze hield een toespraak en haalde de geschiedenis nog eens aan. H.M. merkte op dat
Nederland een ereschuld heeft aan de Brigade en dat deze
vandaag, 62 jaar later, wordt ingelost. Dit naar de wens van haar Grootmoeder Koningin
Wilhelmina en haar vader Prins Bernhard. Maar
uiteraard ook naar de wens van een groot deel van het Nederlandse Volk. Dat blijkt uit de
vele ondersteunende reacties die wij van het begin
af aan hebben gekregen en uit het feit dat de tweede kamer een motie voor een onderzoek
unaniem aannam.
Daarna volgde de uitreiking van de onderscheidingen. Generaal Wojcik bracht het vaandel
naar Hare Majesteit die plechtig eerst het Cravat en
daarna de Militaire Willems Orde aan het vaandel bevestigde gevolgd door een luid applaus.
Daarna werd het vaandel door de dragers getoond
aan de gasten toegejuicht door vele veteranen. Er volgde nog wat ceremoniële muziek in de
vorm van de volksliederen van Polen en Nederland en een speciaal nummer wat in Polen wordt
gespeeld bij uitzonderlijke gelegenheden.
Daarna was de uitreiking van de Bronzen Leeuw voor Generaal majoor Sosabowski. De tweeling
Michael en Stanislaw, kleinzonen van de Generaal, traden naar voren om de onderscheiding
namens hun grootvader in ontvangst te nemen. Op deze uitreiking volgde uiteraard ook een
luid applaus. Samen met Michael zijn we 3 jaar bezig geweest om dit te bewerkstelligen en
dus was het voor zowel hem als ons een indrukwekkend moment. Er zijn momenten geweest dat
we de moed bijna hadden opgegeven, maar nu was het dan eindelijk een feit. De eerste stap
richting volledig eerherstel was een feit geworden. Bekroont met een officiële
onderscheiding uitgereikt in Den Haag door onze Koningin.
Daarna ging het gezelschap naar de Ridderkerk waar voor
de genodigden en politici de mogelijkheid was om wat te drinken en de Koningin te
ontmoeten. Daar heeft Michael namens de Market Garden Foundation en de familie een
exemplaar van ons boek All Men Are Brothers overhandigt aan Hare Majesteit met het
verzoek of zij deze wilde aannemen uit naam van haar vader die zoveel voor het proces
heeft betekend. Dat deed ze en nadat we Hare Majesteit de hand mochten schudden en wat
napraten ging het weer terug de sociëteit alwaar we een lunch hadden.
Tijdens de lunch, die overigens zeer lekker was, werden er nog wat toespraken gehouden
door de Nederlandse en Poolse ministers van defensie en werden Geertjan Lassche en Arno
Baltussen naar voren geroepen. Het was hun verdienste geweest dat het er uiteindelijk van
was gekomen, aldus minister Kamp.
Daarna was er nog wat tijd om wat te praten met elkaar en vervolgens gingen we met de bus
terug naar de Hotels voor een rustperiode.
Diezelfde avond was in de Juliana Kazerne een diner wat werd aangeboden door het
Nederlandse leger. Omstreeks 22.00 uur keerden Frans en ik huiswaarts en in slaap komen
was geen probleem, het was toch wel uitputtend geweest.
De volgende dag kwamen Michael en Frans bij mij thuis zodat we de onderscheiding nog eens
echt goed konden aanschouwen. We hadden in
samenwerking met het Airborne Museum Hartenstein die middag om ongeveer 17.00 een
ceremonie georganiseerd waarbij de onderscheiding officieel zou worden overhandigd aan het
Museum. Het Airborne Museum heeft de Bronzen Leeuw, postuum toegekend aan Generaal majoor
Sosabwoski, in permanente bruikleen gekregen van de familie zodat het voor een ieder te
bekijken is in een speciaal ingerichte zaal die aan de Polen is gewijd.
Al met al een zeer indrukwekkende en emotionele gebeurtenis op 31 mei 2006. Hoewel dat
niet goed naar voren kwam in de verslaggeving. Met
name de NOS heeft een magere uitzending gemaakt. Het gesprek vooraf met de 'deskundige'
was inhoudelijk aan de magere kant en het camera werk was niet geweldig en tamelijk saai.
Men is er vooral niet in geslaagd om de emoties goed weer te geven die toch duidelijk de
boventoon
voeren in dit hele proces. Ook inhoudelijk werden er weer veel onjuistheden verkondigd. We
komen hier in de volgende delen nog op terug.
Meer foto's worden
binnenkort geplaatst in de photogallery.
|